Omawiamy błędy poznawcze, serie strat i działanie pod presją niepewności. Plan spisany na spokojnie chroni przed decyzjami podejmowanymi w emocjach.
Po kursie potrafisz
- Nazwij najczęstsze błędy poznawcze przy decyzjach rynkowych
- Opisz własną reakcję na serię strat
- Przygotuj regułę przerwy po przekroczeniu limitu
- Odróżnij przekonanie od przesłanki w analizie
Moduły
- Błędy poznawczeEfekt potwierdzenia, zakotwiczenie i nadmierna pewność siebie.
- Seria stratStatystyka serii i to, jak odczuwamy je osobiście.
- Limit dziennyReguła zatrzymania, zanim emocje przejmą decyzje.
- NiepewnośćDlaczego brak pewności jest stanem normalnym rynku.
- Plan na papierzeSpisane reguły jako zabezpieczenie przed improwizacją.
Wiedza o błędach poznawczych nie chroni przed nimi. Od tego zdania zaczynamy kurs i do niego wracamy w każdym module. Można znać na pamięć definicję awersji do straty, a mimo to trzymać pozycję, która dawno przekroczyła poziom wyjścia, bo zamknięcie oznaczałoby przyznanie się do pomyłki. Dlatego ten kurs nie jest katalogiem ciekawostek z ekonomii behawioralnej. Uczymy, jak budować reguły, które działają wtedy, gdy Twoja głowa akurat nie działa najlepiej.
Zasady ustalone na zimno
Ryzyko traktujemy jako pierwszy temat, bo właśnie przy nim psychika zawodzi najczęściej. Omawiamy efekt dyspozycji, czyli skłonność do szybkiego realizowania zysków i przeciągania strat, zakotwiczenie na cenie zakupu, efekt potwierdzenia przy czytaniu analiz oraz nadmierną pewność siebie po serii udanych decyzji. Przy każdym mechanizmie pokazujemy konkretne zabezpieczenie ustalane z wyprzedzeniem: dzienny i tygodniowy limit straty, po którego osiągnięciu kończysz pracę, listę kontrolną przed każdym wejściem, obowiązkową przerwę po dwóch kolejnych stratach. Te reguły spisujesz w spokojny dzień, na przykład w niedzielę przed nowym tygodniem, a nie w trakcie sesji, kiedy wykres się rusza.
Osobny moduł dotyczy tego, jak oceniać decyzje niezależnie od wyniku. W literaturze nazywa się to oceną procesu, a jego przeciwieństwem jest ocenianie po skutkach, które uczy złych nawyków szybciej niż cokolwiek innego. Ćwiczymy analizę scenariuszy przed decyzją, technikę pre-mortem (zakładasz, że pomysł się nie udał, i szukasz przyczyn) oraz zapisywanie poziomu pewności w procentach, żeby później móc sprawdzić, czy Twoja intuicja jest skalibrowana. Czy osiemdziesiąt procent pewności rzeczywiście sprawdza się w ośmiu przypadkach na dziesięć? Zwykle nie.
Nie znajdziesz tu rekomendacji, sygnałów ani obietnic dotyczących wyników. Nie twierdzimy też, że po kursie przestaniesz popełniać błędy. Będziesz je raczej szybciej zauważać i mieć gotowy sposób reakcji. To mniej efektowne niż hasła o opanowaniu emocji, za to uczciwe.